عبد الحسين نوايى

36

دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )

ما دين نبى خواهيم » . خبر اين وقايع تهران به شهرستانها رسيد و پس از يكى دو روز تلگرافهاى پياپى از شهرستانها در تأييد آزادىخواهان رسيد و بالاخره پايدارى آزادى - خواهان يا حوادث سياسى و باطنى ديگر كه بر ما معلوم نيست موجب شد كه محمد - على شاه ، پس از چند روز دودلى ، بار ديگر به فكر سازش با مجلس بيفتد و حسينقلى خان نظام السلطنه ما فى را كه پيرمردى 78 ساله و در ميان وكلاى مجلس و مردم به نيكنامى و بىغرضى شناخته شده بود ، مأمور تشكيل دولت و فراهم كردن وسائل آشتى با مجلس نمايد . بلافاصله مذاكرات بين وزيران و چند تن برگزيدگان مجلس آغاز شد . مجلس شرط سازش با دربار را پنج چيز قرار داده بود : 1 - سعد الدوله را كه محرك اصلى اين آشوب بود از تهران تبعيد نمايند . 2 - امير بهادر از منصب كشيكچيگرىباشى خلع شود . 3 - مستبدين و اوباشى كه بر ضد مجلس قيام كرده بودند مجازات شوند . 4 - دويست تن سپاهى براى نگهبانى مجلس و از جوانانى ، كه در آن چند روز به پاسبانى مجلس قيام كرده بودند ، انتخاب شوند . 5 - علاء الدوله و معين الدوله را كه محمد على شاه تبعيد كرده بود ، به تهران باز - گردانند . پس از چند روز گفتگو ، شاه قاجار كه مغلوب شده بود تسليم مجلس گرديد و فقط درباره امير بهادر اصرار داشت كه سر كار خود باقى بماند كه در اين قسمت هم عاقبت مجبور به تسليم شد . از آن طرف ، روز شنبه از دربار ، به متحصنين ميدان توپخانه اطلاع دادند كه چادرها را كنده پراكنده شوند و آنها ميدان توپخانه را ترك گفتند و در نزديكىهاى ارگ در چند خانه منزل كردند و سپس از آن‌جا به مسجد مروى رفتند و پس از چند روز از آنجا هم بر اثر اقدامات دولت پراكنده شدند .